Sáng thứ Bảy, Tạ Hoài Cẩn thức dậy sớm hơn dự định mười phút.
Cậu tắt chuông báo thức, ngồi trên giường một lúc rồi mới đứng dậy thay quần áo. Hôm nay trường tổ chức ngày hội câu lạc bộ, hoạt động vốn không bắt buộc phải tham gia. Nếu không phải vì có hai lĩnh vực khiến cậu tò mò, có lẽ cậu đã chọn ở nhà đọc nốt đống tài liệu còn dang dở.
Sau khi ăn sáng, Hoài Cẩn kiểm tra điện thoại.
Lục Vân Tử gửi một tin nhắn từ mười phút trước.
Lục Vân Tử: Cậu đi chưa?
Tạ Hoài Cẩn: Chưa.
Lục Vân Tử: Nhanh lên. Tôi đang đợi.
Tạ Hoài Cẩn: Ai bảo cậu đi sớm?
Lục Vân Tử: Tôi sợ cậu ngủ quên.
Hoài Cẩn nhìn dòng tin nhắn, không buồn trả lời.
Cậu cất điện thoại vào túi rồi rời khỏi nhà.
Đến cổng trường, người đầu tiên cậu nhìn thấy không phải Lục Vân Tử mà là Mặc Niệm Dao. Cô đang cầm một tấm bản đồ nhỏ, bên cạnh là Ngọc Hoa Tuyết.
“Cuối cùng cậu cũng đến!” Niệm Dao vẫy tay.
Hoài Cẩn nhìn quanh.
“Vân Tử đâu?”
“Đang mua nước.” Niệm Dao chỉ về phía cửa hàng gần cổng. “Cậu ấy bảo sẽ quay lại ngay, nhưng tớ nghi là cậu ấy muốn tranh thủ ăn sáng lần nữa.”
“Nghe hợp lý đấy.”
“Ê, hai người đang nói xấu gì tôi thế?”
Lục Vân Tử xuất hiện phía sau, trên tay cầm bốn chai nước.
“Không có gì.” Hoài Cẩn nhận lấy một chai. “Bọn tôi đang khen cậu chu đáo.”
“Thật à?”
“Ừ. Hiếm khi thấy cậu tự giác làm một việc có ích.”
“…Cậu trả nước đây.”
Hoài Cẩn đã vặn nắp chai.
“Không trả.”
Hoa Tuyết đứng bên cạnh bật cười. Niệm Dao nhìn hai người, lắc đầu như thể đã quá quen với cảnh tượng này.
Sau khi kiểm tra bản đồ, cả nhóm bước vào sân trường.
Hôm nay, những khu vực vốn yên tĩnh đã trở nên náo nhiệt. Các câu lạc bộ dựng gian giới thiệu dọc theo hành lang và sân chính. Có nơi trưng bày tranh, có nơi tổ chức trò chơi, cũng có những gian đặt đầy sách và tài liệu để giới thiệu hoạt động của mình.
Hoài Cẩn không vội đi theo đám đông.
Cậu đứng trước bảng sơ đồ, quan sát vị trí các gian hàng rồi nói:
“Chúng ta nên chia ra xem trước. Nếu đi cùng nhau, mỗi người đều phải chờ những người còn lại.”
Lục Vân Tử gật đầu.
“Có lý. Vậy một tiếng nữa gặp lại ở đây?”
Niệm Dao lập tức lên tiếng:
“Tớ đi với Hoa Tuyết.”
“Được.” Hoài Cẩn nhìn Vân Tử. “Còn cậu?”
“Cậu hỏi như thể tôi không có quyền lựa chọn vậy.”
“Thế cậu có muốn đi cùng tôi không?”
Lục Vân Tử suy nghĩ hai giây.
“Không. Tôi muốn tự do.”
“Vậy chúc cậu tự do vui vẻ.”
Bốn người tách nhau tại ngã rẽ.
Hoài Cẩn nhìn tấm bản đồ thêm một lần rồi đi về phía khu vực dành cho các câu lạc bộ học thuật.
Gian câu lạc bộ Tâm lý học nằm ở cuối hành lang tầng một.
Không gian không quá lớn, nhưng được sắp xếp khá gọn gàng. Trên tường dán những tờ giới thiệu về nhận thức, trí nhớ, cảm xúc và hành vi con người. Một chiếc bảng trắng đặt giữa phòng, bên trên viết một câu hỏi:
Khi đứng trước một lựa chọn khó khăn, con người thường dựa vào lý trí hay cảm xúc?
Bên dưới là hai ô trống dành cho người tham gia ghi ý kiến.
Hoài Cẩn đứng đọc câu hỏi một lúc.
“Cậu muốn thử không?”
Một giọng nói vang lên bên cạnh.
Cậu quay đầu, thấy một nam sinh đeo thẻ thành viên câu lạc bộ đang cầm bút lông.
“Đây là câu hỏi khảo sát à?” Hoài Cẩn hỏi.
“Không hẳn. Bọn tớ muốn mọi người thử đưa ra quan điểm của mình, sau đó giải thích lý do. Không có đáp án cố định.”
Hoài Cẩn nhận lấy bút.
Cậu không viết ngay vào một trong hai ô.
Thay vào đó, cậu viết ở khoảng trống bên dưới:
Lý trí và cảm xúc không nhất thiết loại trừ nhau. Cảm xúc có thể ảnh hưởng đến điều một người mong muốn, còn lý trí giúp họ đánh giá hậu quả và lựa chọn cách hành động. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, chính cảm xúc cũng tác động đến cách con người diễn giải thông tin.
Nam sinh kia đọc xong, hơi ngạc nhiên.
“Cậu đã tìm hiểu tâm lý học từ trước à?”
“Một chút thôi. Tớ vẫn đang học.”
“Vậy cậu có muốn thử trò này không?”
Cậu ấy đưa Hoài Cẩn một tấm thẻ.
Trên đó là tình huống giả định:
Một người bạn thân nhờ cậu giữ kín một bí mật. Nhưng cậu phát hiện bí mật ấy có thể gây ra hậu quả không tốt cho chính người đó. Cậu sẽ làm gì?
Bên dưới có ba lựa chọn:
* Giữ lời hứa, không tiết lộ với bất kỳ ai.
* Khuyên người bạn tự giải quyết vấn đề.
* Tìm sự giúp đỡ phù hợp nếu nguy cơ thực sự nghiêm trọng.
Hoài Cẩn nhìn ba lựa chọn, sau đó hỏi:
“Có được đưa ra đáp án khác không?”
“Được chứ.”
“Vậy tớ sẽ hỏi người bạn ấy thêm về tình hình trước. Nếu chỉ dựa vào vài dòng mô tả, tớ chưa đủ thông tin để quyết định.”
Nam sinh gật đầu.
“Cậu không muốn chọn ngay sao?”
“Chọn nhanh không có nghĩa là chọn đúng. Nhưng cứ hỏi mãi cũng không giải quyết được gì. Tớ cần biết điều gì đang xảy ra, mức độ nghiêm trọng đến đâu và người đó có thể tự xử lý hay không.”
Hoài Cẩn đặt tấm thẻ xuống.
“Sau đó mới quyết định nên giữ lời hứa, khuyên nhủ hay tìm người có khả năng giúp đỡ.”
Nam sinh mỉm cười.
“Câu trả lời khá thực tế đấy. Cậu có thể đăng ký tham gia buổi sinh hoạt thử vào tuần sau. Thành viên mới không cần phải biết nhiều kiến thức trước.”
Hoài Cẩn nhìn tờ đăng ký đặt trên bàn.
Cậu vốn chỉ định đến xem thử.
Nhưng sau cuộc trò chuyện vừa rồi, cậu nhận ra mình muốn tìm hiểu sâu hơn. Không chỉ đọc những khái niệm trong sách, cậu còn muốn biết chúng được nghiên cứu và áp dụng như thế nào trong đời sống.
Cậu cầm bút, điền tên mình vào danh sách đăng ký trải nghiệm.
Tạ Hoài Cẩn.
Đây là lần đầu tiên cậu đăng ký một hoạt động chỉ vì thật sự muốn hiểu nó, không phải vì điểm số hay yêu cầu của nhà trường.
Và cảm giác ấy khá khác biệt.
Ở phía bên kia sân trường, Ngọc Hoa Tuyết đang đứng trước gian câu lạc bộ Văn học.
Trên bàn có một số tập truyện ngắn do học sinh trong trường sáng tác. Bên cạnh là bảng giới thiệu các hoạt động như đọc sách, thảo luận tác phẩm và viết truyện theo chủ đề.
Niệm Dao cầm một cuốn lên, lật vài trang.
“Cậu có định tham gia không?”
“Tớ đang cân nhắc.” Hoa Tuyết nhìn những dòng chữ được in ngay ngắn. “Tớ thích đọc, nhưng chưa biết mình có phù hợp với hoạt động viết lách không.”
“Không thử thì sao biết được?”
Hoa Tuyết bật cười.
“Cậu nói nghe đơn giản thật.”
“Bởi vì nó vốn đơn giản mà. Đăng ký thôi, nếu không hợp thì sau này tính tiếp.”
Hoa Tuyết im lặng vài giây, rồi nhận tờ đăng ký từ một thành viên câu lạc bộ.
Cô điền tên mình.
Lúc đặt bút xuống, cô chợt nhớ đến Hoài Cẩn.
Không biết cậu đang xem gian hàng nào.
Cô lấy điện thoại ra, định nhắn tin hỏi nhưng lại dừng lại giữa chừng.
Chỉ mới tách nhau chưa đầy nửa tiếng, có gì mà phải hỏi chứ?
Hoa Tuyết tự nhủ như vậy, sau đó cất điện thoại đi.
Niệm Dao đứng bên cạnh đã nhìn thấy toàn bộ hành động ấy.
Cô không nói gì ngay, chỉ chờ đến khi Hoa Tuyết quay lại mới khẽ hỏi:
“Cậu đang tìm ai à?”
“Không có.”
“Tớ có hỏi tên ai đâu.”
“Niệm Dao!”
“Rồi, rồi. Tớ không hỏi nữa.”
Niệm Dao giơ hai tay đầu hàng, nhưng nụ cười trên mặt đã bán đứng cô.
Gần một tiếng sau, cả nhóm gặp lại nhau tại điểm hẹn.
Lục Vân Tử là người đến đầu tiên, trên tay có một túi bánh nhỏ.
Hoài Cẩn nhìn túi bánh.
“Cậu đi tham quan hay đi ăn vậy?”
“Cả hai. Tôi còn đăng ký một câu lạc bộ nữa.”
“Câu lạc bộ gì?”
“Câu lạc bộ tranh biện.”
Hoài Cẩn hơi ngạc nhiên.
“Cậu thích tranh biện từ bao giờ?”
“Không thích thì không được thử à?” Vân Tử nhướng mày. “Tôi thấy hoạt động đó khá thú vị. Hơn nữa, cãi nhau với cậu lâu như vậy, tôi nghĩ mình cũng có chút kinh nghiệm.”
“Vậy cậu nên đăng ký thêm một khóa học về cách phân biệt tranh biện với đấu khẩu.”
“Cậu có muốn ăn bánh không?”
“Có.”
Lục Vân Tử lập tức đưa túi bánh ra xa.
“Xin lỗi, người không biết phân biệt tranh biện với đấu khẩu không được ăn.”
“Cậu vừa nói có thể thử những thứ mình chưa giỏi mà.”
“…Cậu đúng là không để người khác sống yên.”
Hoa Tuyết và Niệm Dao đến đúng lúc cuộc tranh luận chuẩn bị bước sang vòng tiếp theo.
Sau khi nghe mọi người kể về những gian hàng đã tham quan, Hoa Tuyết nhìn Hoài Cẩn.
“Cậu có đăng ký câu lạc bộ nào không?”
“Tớ đăng ký trải nghiệm bên Tâm lý học.”
“Thật sao?”
“Ừ. Tớ muốn tìm hiểu thêm.”
Hoa Tuyết mỉm cười.
“Vậy sau này nếu có hoạt động thú vị, nhớ kể cho tớ nghe nhé.”
“Được. Còn cậu?”
“Tớ đăng ký câu lạc bộ Văn học.”
Hoài Cẩn gật đầu.
“Phù hợp với cậu đấy.”
Chỉ là một câu nhận xét bình thường, nhưng Hoa Tuyết vẫn bất giác vui hơn một chút.
“Cảm ơn cậu.”
Lục Vân Tử nhìn hai người, rồi nhìn sang Niệm Dao. Cậu định lên tiếng trêu chọc nhưng bắt gặp ánh mắt cảnh cáo của cô nên đành nuốt lời.
Niệm Dao hài lòng gật đầu.
Ít nhất hôm nay, cô đã ngăn được một cuộc đấu khẩu không cần thiết.
Trên đường về, Hoài Cẩn không đi cùng ba người còn lại ngay.
Cậu ghé qua hiệu sách gần trường để mua một cuốn nhập môn tâm lý học và một cuốn về tư duy phản biện. Hai cuốn sách được đặt trong túi giấy, không quá nặng nhưng đủ khiến cậu phải đổi tay vài lần khi đi bộ.
Điện thoại rung lên.
Là tin nhắn của cha cậu.
Cha: Hôm nay con đi chơi vui không?
Hoài Cẩn trả lời:
Tạ Hoài Cẩn: Con đến ngày hội câu lạc bộ ở trường. Con đăng ký trải nghiệm câu lạc bộ Tâm lý học.
Cha cậu trả lời khá nhanh.
Cha: Con thích thì cứ thử. Nhưng nhớ cân bằng thời gian, đừng để ảnh hưởng đến việc học.
Tạ Hoài Cẩn: Con biết rồi ạ.
Cậu cất điện thoại, tiếp tục bước đi.
Ở nhà, cha cậu đọc tin nhắn thêm một lần rồi đặt điện thoại xuống bàn.
Trên màn hình máy tính bên cạnh vẫn còn một tập hồ sơ chưa được đóng lại. Những tài liệu ấy liên quan đến một doanh nghiệp mà Hoài Cẩn chưa từng biết mình có mối liên hệ sâu sắc đến thế nào.
Ông nhìn hồ sơ, sau đó tắt màn hình.
Chưa phải lúc.
Còn Hoài Cẩn, lúc này vẫn đang suy nghĩ về cuốn sách mới mua. Cậu muốn tìm hiểu xem cách con người đưa ra quyết định có thể được giải thích đến đâu bằng những nghiên cứu khoa học, và đâu là giới hạn của những gì một người có thể suy đoán chỉ từ hành vi bên ngoài.
Cậu không biết rằng có những câu hỏi sẽ dẫn mình đến những con đường hoàn toàn khác với dự tính ban đầu.
Nhưng cậu cũng không cần phải biết tất cả ngay hôm nay.
Bởi vì lần đầu tiên sau một thời gian dài, Tạ Hoài Cẩn cảm thấy tương lai không còn là một câu hỏi quá xa vời.
Nó đã bắt đầu từ những lựa chọn nhỏ mà chính cậu đang tự mình đưa ra.
Nếu thấy truyện hay, đạo hữu có thể ném cho tác giả vài viên Linh Thạch để lấy tinh thần bạo chương!