Nắng chiều ở dinh Huyện không gắt như nắng ngoài đồng Nhơn Hòa. Nó lọc qua những tán cây sộp cổ thụ, rơi xuống dãy hành lang lát gạch bông kiểu Pháp những vệt sáng vàng vọt, tĩnh lặng. Trong căn phòng đọc sách rộng thênh thang, mùi mực tàu quyện với mùi gỗ đàn hương tạo nên một bầu không khí trang nghiêm đến nghẹt thở.
Tiếng ngòi bút máy sột soạt trên giấy cam thảo nghe rõ mồn một.
Cô Ba Hạnh ngồi bên chiếc bàn tròn khảm xà cừ, chiếc áo dài lụa màu mỡ gà tôn lên nước da trắng ngần và vẻ đài các của con gái Quan Huyện. Nhưng lúc này, đôi mày liễu của cô đang khẽ nhíu lại. Ánh mắt cô không đặt vào cuốn từ điển Anh - Việt dày cộm, mà lại dán chặt vào bóng hình người đàn ông đang đứng bên cửa sổ.
Cảnh đứng đó, lưng thẳng tắp như một nhành trúc. Chiếc áo sơ mi trắng của anh đã hơi sờn ở cổ, nhưng được ủi phẳng phiu, toát lên vẻ thanh cao của một kẻ sĩ nghèo giữa chốn quyền quý. Anh đang chăm chú nhìn vào một bản đồ địa chính, gương mặt nghiêng nghiêng với sống mũi cao và đôi mắt thâm trầm luôn ẩn chứa một nỗi buồn xa xăm.
Cảnh khẽ hắng giọng, không quay đầu lại nhưng giọng nói trầm thấp của anh vẫn vang lên đều đặn:
"Cô Ba, chữ 'Independence' này cô viết sai rồi. Chữ 'e' cuối cùng không phải chữ 'a'."
Hạnh giật mình. Cô bĩu môi, buông cây bút xuống bàn nghe một tiếng "cạch" khô khốc.
"Học với hành... Trời nóng muốn chết, anh cứ bắt tui ngồi tụng mấy cái chữ ngoằn ngoèo này hoài."
Cảnh lúc này mới quay lại. Anh khẽ đẩy gọng kính tròn trên sống mũi, ánh mắt nghiêm nghị nhưng thấp thoáng một tia nhu hòa:
"Học là cho cô, chứ có phải cho tôi đâu. Quan Huyện muốn cô tinh thông ngoại ngữ để sau này còn giao tiếp với những nhà tri thức, hoặc biết đâu chừng... là để xứng tầm với một người chồng du học từ Tây về."
Hạnh khựng lại. Câu nói của Cảnh như một mũi kim nhỏ đâm vào lòng cô. Cô đứng dậy, bước chậm rãi về phía anh. Từng nhịp guốc vông gõ xuống nền gạch nghe như tiếng tim đập loạn nhịp.
"Anh cũng nghĩ tui nên lấy một người 'xứng tầm' sao?"
Cảnh né tránh ánh mắt của cô học trò. Anh cúi xuống, thu dọn mấy cuốn sách trên bàn, giọng nói vẫn điềm nhiên như mặt hồ không gợn sóng:
"Lệnh cha mẹ, lại môn đăng hộ đối. Cậu Cả Minh là người tài, lại có lòng nhân hậu. Cô gả về đó, chắc chắn sẽ bình an cả đời."
Hạnh đột ngột tiến sát lại gần. Một mùi hương nước hoa Pháp thanh khiết từ người cô lan tỏa, bao trùm lấy không gian hẹp giữa hai người. Cô không nói gì, chỉ từ từ đưa bàn tay búp măng ra, khẽ khàng ngoéo ngón tay út của mình vào ngón tay út đang cầm cuốn sách của Cảnh.
Cảnh giật mình, tuy nhiên anh không rút tay ra:
"Cô Ba làm gì vậy?"
Hạnh ngước nhìn anh, đôi mắt long lanh chứa chan một nỗi niềm không thể nói thành lời. Cô xích lại gần hơn một chút, hơi thở thơm mát phả nhẹ vào cằm anh.
"Anh không thấy mệt sao?Anh cho tui nghỉ một chút đi. Đầu óc tui bây giờ toàn là tiếng ve kêu với tiếng gió thổi, chẳng lọt được chữ nào nữa."
Cảnh lúc này mới nhẹ nhàng rút tay ra. bước lùi lại một bước, giữ đúng khoảng cách của một người con trai và một người con gái.
"Cô Ba muốn nghỉ thì mình nghỉ. Tôi đâu có dám ép cô đâu."
Hạnh mỉm cười. Cô định nói gì đó, nhưng từ phía gian nhà chính, một tiếng gọi uy nghiêm của Quan Huyện vọng vào:
"Hạnh à! Ra cha biểu."
Hạnh thở dài, liếc nhìn Cảnh một cái rồi dạ một tiếng rõ to. Cô sửa lại tà áo, bước ra ngoài.
***
Trong phòng khách, Quan Huyện đang ngồi trên chiếc ghế bành bọc da hổ, tay cầm tẩu thuốc, khói trắng mờ ảo bao quanh gương mặt già dặn, đầy quyền lực. Thấy con gái vào, ông khẽ gật đầu, chỉ tay xuống chiếc ghế đối diện.
"Ngồi đi con."
Hạnh ngoan ngoãn ngồi xuống, lòng thầm đoán được cha định nói chuyện gì.
"Hổm rày con ghé nhà bà Hội đồng Lắm, thấy thằng Minh thế nào? Có ưng bụng không?"
Hạnh nhìn vào cửa sổ phòng đọc sách. Cô khẽ mím môi, trả lời bằng giọng đều đều:
"Cậu Cả là người tốt, biết đối nhân xử thế, lại nhân hậu. Xứ này chắc khó tìm được người thứ hai như Cậu."
Quan Huyện đập tay xuống đùi, cười khà khà, vẻ mặt vô cùng hài lòng:
"Con nói vậy là cha yên tâm rồi."
Hạnh nhìn cha cô:
" Yên tâm chuyện gì ạ?"
Ông nói tiếp:
" Thằng Minh nó không chỉ có cái mác du học, mà cái gốc gia đình nó cũng vững. Cha đã bàn với bà Hội đồng, định bận sau sẽ sắp xếp cho hai bên gia đình gặp mặt chính thức. Đám cưới này mà thành, thì cái dinh Huyện này với phủ Hội đồng coi như là một, ai ở cái đất Nhơn Hòa này dám coi thường nhà mình nữa?"
Hạnh bỗng cảm thấy lồng ngực hơi khó chịu.
" Bây giờ cũng có ai dám coi thường nhà mình đâu."
Cô xoay xoay chiếc nhẫn cẩm thạch trên tay, giọng nhỏ hẳn đi:
"Cha... con vẫn chưa muốn lấy chồng. Con còn muốn học thêm, còn muốn đi đây đi đó..."
Quan Huyện nheo mắt, nụ cười trên môi chợt tắt lịm. Ông đặt tẩu thuốc xuống khay bạc, giọng đanh lại:
"Học? Con học mấy năm nay chưa đủ sao? Con gái lớn trong nhà như hũ mắm treo đầu giàn. Thằng Minh là nhân tài hiếm có, gia đình lại môn đăng hộ đối. Con không chịu, lỡ mấy cô tiểu thư tỉnh khác nó giành mất thì lúc đó đừng có mà ngồi khóc."
Hạnh bướng bỉnh ngẩng đầu lên:
"Con không thèm. Ép dầu ép mỡ, ai nỡ ép duyên. Con với Cậu Cả chỉ là bạn bè, không có cái tình kia. Con cũng đã nói rõ với Cậu ấy rồi. Vả lại... Cậu Cả người ta đã trong lòng."
Quan Huyện khựng lại, đôi mắt sắc lẹm nhìn xoáy vào con gái:
"Nó có người trong lòng? Tiểu thư nhà nào mà tao không biết?. Có ai xứng tầm với nó bằng con gái của tao đâu?"
Hạnh cười nhạt, một nụ cười đầy giễu cợt và ương ngạnh:
" Bộ người giàu thì phải lấy người giàu mới được sao cha? Cha gả con vào đó, chẳng khác nào bắt con đi tranh giành một trái tim đã thuộc về người khác."
"Câm miệng!"
Quan Huyện quát lớn, khiến đám lính lệ đứng ngoài cửa cũng phải giật mình.
" Thằng Minh nó chỉ là nhất thời trăng hoa, chơi bời qua đường thôi. Con là con gái Quan Huyện, con phải biết vị thế của mình. Tao đã quyết rồi, dù nó có thích ai đi chăng nữa, thì người ngồi vào chiếc xe hoa nhà Hội đồng chỉ có thể là con!"
Hạnh không nói thêm một lời nào. Cô đứng bật dậy, tà áo lụa quét qua nền gạch tạo nên một âm thanh xào xạc. Cô chạy thẳng ra phía vườn sau, nơi có những khóm hoa lài đang tỏa hương ngào ngạt trong bóng chiều tà.
***
Cảnh nghe rõ cuộc nói chuyện. Anh bước ra khỏi phòng đọc sách, cúi chào Quan Huyện rồi bước ra ngoài. Hạnh dựa lưng vào gốc cây sộp, đôi mắt nhìn xa xăm ra phía dòng sông Tiền đang lững lờ trôi. Thấy Cảnh đang đi đến, cô không ngạc nhiên:
"Anh nghe hết rồi đúng không?"
Cảnh gật đầu, giọng bình thản:
"Quan Huyện nói đúng. Ông ấy chỉ muốn tốt cho cô thôi."
Hạnh tiến lại gần, túm lấy vạt áo sơ mi của Cảnh, giọng nghẹn ngào:
"Tốt cho tui? Hay tốt cho cái danh vọng của ông ấy?"
Cảnh đưa tay lên giữ nhẹ bàn tay đang siết chặt cổ áo mình, giọng trầm ổn:
" Người giàu thì phải đi với người giàu nó mới xứng."
" Cảnh! Tui hỏi anh một câu thật lòng. Nếu một ngày tui gả cho người khác, anh có buồn không?"
Không gian bỗng chốc trở nên tĩnh lặng tuyệt đối. Tiếng gió xào xạc qua lá cây, tiếng nước vỗ vào bờ đất phía xa, tất cả như đang nín thở chờ đợi một câu trả lời.
Cảnh nhìn vào đôi mắt đang mong đợi của Hạnh. Trái tim anh thắt lại, đau đớn như bị ai bóp nghẹt. Anh yêu người con gái này, yêu vẻ bướng bỉnh, yêu sự thông minh và cả trái tim ấm áp ẩn sau vẻ ngoài đài các ấy. Nhưng anh là ai? Một thầy giáo nghèo, không cha không mẹ, tài sản duy nhất chỉ có mấy cuốn sách và lòng tự trọng rẻ tiền.
Anh khẽ mỉm cười, một nụ cười nhạt nhòa dưới ánh hoàng hôn:
"Tôi sẽ rất buồn, cô Ba ạ."
Hạnh vừa định mỉm cười thì câu nói tiếp theo của anh đã dập tắt tất cả:
"Buồn vì từ nay sẽ không được dạy một cô học trò lười học nhưng lại hay cãi lời thầy như cô nữa. Buồn vì dinh Huyện này sẽ vắng đi một tiếng cười."
Hạnh buông cổ áo anh ra, đôi tay trượt xuống, chạm nhẹ vào nơi trái tim anh đang đập. Cô nhìn anh bằng ánh mắt thất vọng.
"Chỉ vậy thôi sao?"
Cảnh gật đầu nhẹ, ánh mắt anh cứng cỏi nhưng sâu bên trong là một vực thẳm của sự tuyệt vọng:
"Chỉ vậy thôi."
Hạnh lùi lại, cô cười ra nước mắt, giọng nói trở nên lạnh lùng:
"Anh đi về đi. Hôm nay tui không học nữa. Cả ngày mai, ngày kia cũng vậy. Anh đi đi!"
Cảnh cúi đầu chào cô theo đúng lễ tiết, rồi quay lưng bước đi. Bóng anh đổ dài trên sân gạch, đơn độc và gầy guộc.
Hạnh đứng nhìn theo cho đến khi bóng anh khuất hẳn sau cánh cổng dinh Huyện. Cô quỵ xuống bên khóm hoa lài, những giọt nước mắt nóng hổi rơi xuống, làm ướt đẫm những cánh hoa trắng muốt.
Ở cái đất Nhơn Hòa này, phủ Hội đồng hay dinh Huyện rốt cuộc cũng chỉ là những cái lồng son lộng lẫy, nơi mà tình yêu và sự tự do bị bóp chết ngay từ khi mới chớm nở.
Phía xa kia, tiếng chuông nhà thờ đổ hồi hoàng hôn, buồn thê thiết.
***
Đêm đó, dinh Huyện vắng lặng lạ thường. Quan Huyện đã đi ngủ sau một bữa tiệc trà với mấy tay chức sắc tỉnh. Hạnh ngồi bên chiếc đàn dương cầm đặt ở góc phòng khách, đôi tay cô lướt nhẹ trên những phím đàn trắng đen.
Một bản nhạc buồn bã, lạc nhịp vang lên giữa đêm khuya.
Cô nhớ về Cảnh. Cô biết anh nói dối. Cô thấy sự đau đớn trong mắt anh, thấy sự tự ti của một kẻ sĩ nghèo trước quyền lực của cha cô.
"Cảnh ơi là Cảnh... sao anh nhát thế?"
Cô lầm bầm, rồi đột ngột nhấn mạnh một phím đàn tạo nên âm thanh chói tai.
Hạnh đứng dậy, bước ra ban công nhìn về phía dòng sông Tiền.
" Chỉ cần anh nói thích tôi thôi, thì tôi nhất định sẽ ở bên anh mà."
Hạnh siết chặt nắm tay. Cô là ai chứ ? Cô nhất định sẽ không để cuộc đời mình trôi đi trong sự sắp đặt tĩnh lặng này.
"Nếu cha muốn con gả vào phủ Hội đồng... thì con sẽ không gả. Con sẽ chỉ gả cho người con yêu."
Ánh mắt Hạnh lóe lên một tia sáng kiên định.
Nếu thấy truyện hay, đạo hữu có thể ném cho tác giả vài viên Linh Thạch để lấy tinh thần bạo chương!
