Nụ cười hiếm hoi, gần như vô hình ấy của Thành Dương đã khẽ chạm vào trái tim Tư Nghiên, tựa như một làn gió ấm mẽ thổi qua băng giá. Nó không xóa đi mọi lo toan, nhưng thắp lên một tia hy vọng mong manh, rằng hạt mầm thay đổi đã thực sự bén rễ. Hai tháng qua, hoàng cung thực sự đã thay da đổi thịt. Không còn tiếng cười đùa vô độ hay những cuộc cãi vã lớn tiếng. Thượng Thư Phòng giờ đây vang vọng những âm thanh trầm bổng của lời giảng, tiếng bút sột soạt trên giấy, và tiếng lật sách nhẹ nhàng. Mỗi chiều, Thành Dương vẫn đều đặn mang bài vở đến Phượng Hi Cung. Những cái cúi đầu rụt rè, những ánh mắt lén lút né tránh dần nhường chỗ cho sự tập trung hơn, và đôi khi, một cái gật đầu chấp thuận thầm lặng khi nàng chỉ ra lỗi sai. Nó vẫn chưa hoàn toàn thoát khỏi bản tính ham chơi, nhưng sự kiềm chế đã trở thành một phần của nó, như một thói quen mới được hình thành từ nỗi sợ hãi và cả một chút... kỳ vọng.
Hoàng đế, ngồi trên ngai vàng uy nghi trong điện Cần Chánh, ánh mắt lướt qua những bản tấu chương báo cáo tình hình học tập của các hoàng tử. Du Thái Phó, với gương mặt hồng hào rạng rỡ, liên tục ca ngợi sự tiến bộ vượt bậc, đặc biệt là Thất hoàng tử. Hoàng thượng khẽ vuốt chòm râu, khóe môi ẩn hiện một nụ cười hài lòng.
"Nghiên Nhi đã làm rất tốt." Giọng ông trầm ấm, ánh mắt hướng về Quân Tư Nghiên đang đứng bên cạnh. Nàng chỉ khẽ cúi đầu, không kiêu ngạo nhận công.
Hoàng hậu ngồi bên cạnh, nét mặt vẫn còn vương vấn chút lo lắng cho Thành Dương, nhưng sự dịu dàng trong ánh mắt đã quay trở lại. "Nó đúng là đã lớn hơn nhiều, biết nghe lời hơn rồi."
"Dương Nhi còn nhỏ, nhưng đã là đích tử. Càng phải hiểu rõ dân tình, hiểu rõ gánh nặng sơn hà." Hoàng đế trầm ngâm, ánh mắt nhìn ra ngoài cửa điện, nơi những áng mây trắng bồng bềnh trôi. "Hoàng cung này, dù có nguy nga đến mấy, cũng chỉ là một góc nhỏ của thiên hạ. Trẫm muốn cho các nhi tử thấy được thế gian rộng lớn ngoài kia."
Nàng ngẩng đầu, ánh mắt giao với phụ hoàng. Tia sáng trong mắt ông không chỉ là mong muốn kiểm tra kết quả giáo dưỡng của nàng, mà còn là một sự thúc đẩy cho Thành Dương. Nàng hiểu, đây là cơ hội tuyệt vời để nó thực sự tiếp xúc với cuộc sống, để những bài học khô khan trên giấy được hiện thực hóa.
"Phụ hoàng có ý vi hành?" Nàng nhẹ nhàng hỏi, giọng nói không giấu được sự mong đợi.
Hoàng đế gật đầu, ánh mắt ánh lên vẻ quyết đoán. "Đúng vậy. Trẫm muốn đích thân đi một chuyến, thị sát dân tình. Trẫm cùng hoàng hậu, Thành Dương và Tư Nghiên cùng đi."
Tư Nghiên khẽ gật đầu. *
"Tôn nhi xin được tháp tùng phụ hoàng, mẫu hậu và các đệ." Nàng dứt khoát nói, giọng điệu kiên định. Đây là lúc nàng phải ở bên cạnh Thành Dương hơn bao giờ hết.
Hoàng đế nhìn nàng, ánh mắt lộ vẻ hài lòng. "Tốt. Vậy thì chuẩn bị đi. Càng ít người biết càng tốt. Chuyến đi này, sẽ không có nghi trượng rầm rộ, không có quan lại đón rước. Chúng ta sẽ là những người dân bình thường, để nhìn thấy cuộc sống chân thật nhất."
Quyết định được đưa ra nhanh chóng, và công tác chuẩn bị diễn ra trong bí mật. Vài ngày sau, vào một buổi sáng tinh mơ, khi sương còn giăng mắc trên những tán cây cổ thụ trong hoàng viên, một đoàn xe ngựa giản dị, không cờ phướn, không nghi trượng, lặng lẽ rời cổng cung.
Trong chiếc xe ngựa rộng rãi nhưng không trang trí cầu kỳ, Hoàng đế và Hoàng hậu ngồi ở giữa, nét mặt ẩn chứa sự mong đợi. Đối diện họ là Tư Nghiên, trong bộ thường phục màu xanh lam nhạt, búi tóc gọn gàng bằng một cây trâm gỗ đơn giản, toát lên vẻ thanh thoát, điềm tĩnh. Bên cạnh nàng, Thành Dương ngồi ngay ngắn. Thành Dương, trong bộ áo vải thô màu xám, đôi mắt mở to đầy tò mò, thỉnh thoảng liếc nhìn ra ngoài khung cửa sổ đang mở hé., hắn cứ cựa quậy không yên, đôi môi mím chặt, ánh mắt lộ rõ vẻ khó chịu khi phải mặc bộ đồ giản dị như thường dân.
Chiếc xe lăn bánh chậm rãi, xóc nảy nhẹ trên con đường lát đá dẫn ra khỏi kinh thành. Cảnh vật bên ngoài cửa sổ dần thay đổi. Từ những bức tường cung điện cao ngất, những mái ngói vàng son, giờ là những con đường đất đỏ, những cánh đồng lúa xanh rì bát ngát, những mái nhà tranh vách đất nép mình dưới bóng cây cổ thụ. Thành Dương dán mắt vào khung cảnh, từng hình ảnh mới lạ lướt qua khiến nó quên đi sự khó chịu của bộ quần áo thô ráp. Nó thấy những người nông dân đang cặm cụi trên ruộng, lưng áo ướt đẫm mồ hôi, gương mặt sạm nắng. Thấy những đứa trẻ gầy gò, quần áo vá víu, đang chạy đuổi nhau trên triền đê, tiếng cười trong trẻo vang vọng giữa không gian.
Hoàng hậu khẽ nắm tay Thành Dương, giọng nói dịu dàng: "Dương Nhi, con thấy gì không?"
Thành Dương quay lại, đôi mắt vẫn còn đọng lại sự ngạc nhiên. "Con... con thấy họ vất vả lắm, mẫu hậu. Và... họ cười."
Hoàng đế khẽ mỉm cười, gật đầu. "Đúng vậy. Cuộc sống của dân thường là như vậy đó. Vất vả, nhưng cũng có những niềm vui giản dị."
Thành Phong khẽ bĩu môi, ánh mắt lướt qua khung cảnh bên ngoài một cách hờ hững. Hắn thấy những thứ này thật tầm thường, chẳng có gì đáng để bận tâm.
Tư Nghiên không nói gì, chỉ khẽ đặt tay lên vai Thành Dương, một cái chạm nhẹ nhàng nhưng đầy ý nghĩa. Nàng muốn nó tự mình cảm nhận, tự mình suy ngẫm.
Chuyến đi kéo dài vài ngày. Đoàn xe dừng lại ở một thị trấn nhỏ ven sông, nơi cuộc sống diễn ra nhộn nhịp và gần gũi hơn. Họ thuê một căn nhà trọ bình dân, không có vẻ bề ngoài lộng lẫy, nhưng sạch sẽ và ấm cúng. Thành Dương cảm thấy mọi thứ thật mới lạ. Nó tự tay xách nước, tự tay trải chiếu, tự tay gắp cơm. Những việc tưởng chừng đơn giản nhưng lại khiến nó lúng túng, vụng về.
Buổi chiều hôm đó, Hoàng đế dẫn cả gia đình đi dạo chợ. Khu chợ đông đúc, ồn ào với tiếng rao hàng, tiếng mặc cả, và mùi hương của đủ thứ hàng hóa: rau củ tươi, cá khô, vải vóc, gia vị. Thành Dương đi cạnh Tư Nghiên, đôi mắt nó không ngừng đảo quanh, tò mò nhìn ngắm mọi thứ. Nó thấy một người bán đậu phụ già, tay run rẩy múc từng miếng đậu trắng ngần. Thấy một cô bé nhỏ xíu, gương mặt lấm lem bùn đất, đang giúp mẹ bán rau.
"Thành Dương, đệ thấy những người này làm việc vất vả như thế nào không?" Tư Nghiên khẽ hỏi, giọng nói nàng thì thầm, không để ai khác nghe thấy.
Thành Dương khẽ gật đầu, ánh mắt nó dừng lại ở đôi bàn tay chai sạn của người bán đậu phụ. "Họ... họ phải làm việc từ sáng sớm đến tối mịt sao, trưởng tỷ?"
"Có khi còn hơn thế nữa." Nàng đáp, ánh mắt xa xăm. "Cuộc sống của họ không có những cung nhân hầu hạ, không có những bữa ăn thịnh soạn. Mỗi đồng tiền kiếm được đều thấm đẫm mồ hôi và công sức."
Thành Phong đi phía sau, nghe loáng thoáng lời Tư Nghiên, khẽ nhếch mép. "Bọn họ vốn là hạ dân, số mệnh đã định vậy."
Hoàng đế nghe thấy lời Thành Phong, khẽ quay đầu lại, ánh mắt ông mang theo một tia nghiêm nghị. "Thành Phong, số mệnh có thể định, nhưng bản tính làm người thì không. Bách tính là nền tảng của quốc gia. Nếu không có họ, thì hoàng thất chúng ta sẽ là gì?"
Thành Phong giật mình, cúi gằm mặt xuống, không dám đáp. Hắn biết mình đã nói sai, nhưng trong lòng vẫn còn một chút bất phục.
Hoàng đế tiếp tục đi, nhưng ông cố tình dừng lại trước một gánh hàng rong bán bánh bao. Người bán là một phụ nữ trung niên, gánh hàng đã cũ mèm, nhưng những chiếc bánh bao nóng hổi bốc khói nghi ngút, tỏa ra mùi thơm hấp dẫn. Hoàng đế mua vài chiếc, trao cho Hoàng hậu và các con.
Thành Dương cầm chiếc bánh bao nóng hổi, cắn thử một miếng. Vị nhân thịt béo ngậy, vỏ bánh mềm xốp, đơn giản nhưng ngon đến lạ. Nó chưa bao giờ ăn một món ăn nào giản dị như vậy, mà lại cảm thấy ngon miệng đến thế.
"Thành Phong, đệ thử xem." Tư Nghiên đưa một chiếc cho Thành Phong.
Thành Phong do dự một chút, rồi cũng miễn cưỡng nhận lấy. Hắn cắn một miếng, đôi mắt khẽ mở to. Vị bánh bao thực sự rất ngon, khác hẳn những món ăn cầu kỳ trong cung.
Khi đi ngang qua một con hẻm nhỏ, Thành Dương chợt thấy một nhóm trẻ con đang chơi trò đá cầu. Một cậu bé nhỏ hơn nó một chút, quần áo rách rưới, gương mặt lem luốc, nhưng đôi mắt lại sáng rực niềm vui. Cậu bé đá cầu rất khéo, tiếng cười giòn tan vang lên. Thành Dương bỗng cảm thấy một sự khao khát len lỏi trong lòng. Nó muốn được chơi như vậy, muốn được cười vô tư như vậy.
"Thành Dương!" Tư Nghiên gọi khẽ, kéo nó ra khỏi dòng suy nghĩ.
Nàng nhìn nó, ánh mắt nàng thấu hiểu. "Đệ thấy đó, cuộc sống có muôn vàn hình thái. Không phải ai cũng được sinh ra trong nhung lụa, nhưng không phải ai cũng bất hạnh. Hạnh phúc có thể đến từ những điều giản dị nhất."
Trở về nhà trọ khi trời đã chập choạng tối, Thành Dương ngồi bên cửa sổ, nhìn ra ngoài. Ánh đèn lồng thắp sáng những con phố nhỏ, tiếng trò chuyện, tiếng cười đùa của người dân vọng lại. Nó nhớ lại những hình ảnh đã thấy trong ngày: người nông dân đổ mồ hôi, cô bé bán rau với đôi mắt trong veo, và cậu bé đá cầu với nụ cười rạng rỡ.
"Trưởng tỷ..." Nó khẽ gọi, khi Tư Nghiên bước vào phòng.
Nàng ngồi xuống bên cạnh nó, nhẹ nhàng vuốt mái tóc mềm mại của nó. "Hửm?"
"Họ... họ thật sự không có nhiều đồ ăn như chúng ta sao?" Giọng nó thì thầm, chất chứa sự ngây thơ và cả một chút bối rối.
"Đúng vậy." Nàng đáp, ánh mắt nàng đượm buồn. "Có những gia đình còn không đủ cơm ăn áo mặc mỗi ngày. Có những đứa trẻ còn không được đến trường, phải bươn chải từ nhỏ để giúp đỡ gia đình."
Thành Dương cúi gằm mặt, đôi vai khẽ rụt lại. Nó nhớ lại những bữa ăn thịnh soạn trong cung, những bộ quần áo lụa là, những buổi học mà nó đã từng lười biếng. Một cảm giác tội lỗi len lỏi trong lòng nó.
"Đệ có biết vì sao phụ hoàng muốn đệ đi chuyến này không?" Tư Nghiên hỏi, giọng nàng dịu dàng hơn bao giờ hết, tựa như đang dỗ dành một đứa trẻ lạc lối.
Thành Dương khẽ lắc đầu.
"Là để đệ hiểu. Hiểu rằng quyền lực của hoàng gia không phải để hưởng thụ, mà là để gánh vác trách nhiệm. Trách nhiệm bảo vệ những người dân này, trách nhiệm mang lại cho họ một cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đệ là hoàng tử, tương lai có thể là thiên tử. Gánh nặng trên vai đệ sẽ còn lớn hơn cả phụ hoàng bây giờ." Nàng dừng lại, nhẹ nhàng đặt tay lên má nó. "Đệ có muốn thấy họ sống trong cảnh lầm than không? Có muốn thấy họ chết đói, chết rét không?"
Thành Dương ngước nhìn nàng, đôi mắt nó ngấn lệ. "Không... không muốn."
"Vậy thì, đệ phải cố gắng." Nàng nói, giọng nàng trở lại vẻ kiên định, nhưng vẫn chan chứa tình thương. "Cố gắng học tập, cố gắng rèn luyện bản thân, để sau này, đệ có thể trở thành một minh quân, một người cha tốt của dân chúng. Đó mới là ý nghĩa của cuộc đời một hoàng tử, một thiên tử."
Thành Dương im lặng, đôi mắt nó nhìn xa xăm ra ngoài cửa sổ, nơi ánh đèn lồng lung linh trong màn đêm. Lần đầu tiên, nó cảm thấy một gánh nặng vô hình đặt lên vai, một gánh nặng không phải của hình phạt hay sự oán giận, mà là của trách nhiệm. Nó không biết mình có làm được không, nhưng trong lòng nó, một hạt mầm mới đã được gieo xuống, hạt mầm của sự thấu hiểu và lòng trắc ẩn.
Tư Nghiên khẽ mỉm cười, một nụ cười nhẹ nhõm. Nàng biết, con đường vẫn còn dài, nhưng chuyến đi này đã mở ra một cánh cửa mới trong tâm hồn Thành Dương. Nó đã bắt đầu nhìn thế giới bằng đôi mắt khác, và đó là khởi đầu của mọi sự thay đổi. Nàng tin rằng, những gì nó đã thấy, đã nghe, đã cảm nhận hôm nay sẽ là những bài học sâu sắc hơn bất kỳ roi vọt nào.
Nếu thấy truyện hay, đạo hữu có thể ném cho tác giả vài viên Linh Thạch để lấy tinh thần bạo chương!