Sáng hôm sau, nắng vàng như mật chảy qua từng kẽ lá, rơi nhẹ xuống những viên gạch cũ trên hiên nhà, ấm áp như bàn tay người thân vuốt ve khi ngủ chưa tỉnh. Bình Diêu dọn dẹp từ lúc sương còn đọng trên cỏ, tay nâng niu lau từng mặt bàn, xếp từng chiếc ghế, rồi mang hai bộ y phục trắng ra phơi trên sợi dây gai. Hai tấm vải phấp phới trong gió, trắng muốt như mây non vừa tách bầu trời, sát bên nhau, chẳng bao giờ lìa nửa bước.
Tiên Sinh ngồi bên khung cửa, lưng dựa vào chiếc ghế gỗ đã bóng nhẵn bởi năm tháng. Trước mặt là quyển sách dày, giấy đã ngả màu vàng ấm, từng trang có vẻ đã được lật đi lật lại đến mềm mại như lá khô. Bên cạnh, ấm trà đất tỏa khói nhẹ, uốn lượn rồi tan vào không khí trong lành của buổi sớm.
Bình Diêu mang hai chén sạch ra, đặt nhẹ trên góc bàn, mắt liếc nhanh thấy chỗ để bình rượu trống liền mỉm cười:
— Ồ? Hôm nay sao chỉ có trà? Bình rượu giấu đâu rồi hả anh? Hay sợ tôi uống hết nên giấu kỹ hẳn?
Tiên Sinh ngước nhìn, nét cười ấm như nắng vừa xuyên qua màn sương:
— Đâu có giấu. Chỉ rượu ấm lòng, trà tĩnh tâm thôi. Ngày mai mở tiệm, người ta đến đi, cần đầu óc trong sáng để tiếp đãi. Ban ngày uống trà đủ rồi, rượu để dành đêm khuya — khi đường phố vắng lặng, gió lạnh thổi qua mái hiên, lúc đó mới nhấp một ngụm, mới đúng vị.
Bình Diêu nghiêng đầu, mắt sáng lên như sao vừa hiện:
— Nói nghe hay đấy! Đừng tôi nói phách — mấy lần trước cũng nói chỉ một chút, rồi uống đến ngả nghiêng, phải tôi dìu vào phòng, giày dép còn để lộn xộn! Lần này dám giấu, tôi lục ra cất luôn, chìa khóa tôi giữ chặt, để anh chỉ ngửi mùi hơi thôi hứ!
Tiên Sinh cười to, tiếng cười vang nhẹ, không lớn nhưng đủ làm cành cây ngoài kia chậm chạp rung chuyển:
— Biết rồi, biết rồi. Chỉ nhấp môi thôi, không say đâu. Phu nhân cứ yên tâm giám sát.
Bình Diêu lúc này mới cười tươi, nhấc ấm trà rót đầy hai chén, hơi nước ấm bao trùm hai gương mặt:
— Vậy thì được. Nói trước đừng có lật lọng.
Tiên Sinh uống một ngụm, vị đắng ngọt lan tỏa từ đầu lưỡi xuống lồng ngực:
— Ta mở tiệm sách nhỏ thôi. Không mong giàu có, không mong danh tiếng vang lừng. Chỉ mong có chỗ ngồi yên lật trang sách, có chén trà nóng bên cạnh, ai dừng chân thì ngồi lại nói chuyện một lát, rồi họ đi, ta ở lại. Đâu cần gì nhiều hơn.
Bình Diêu gật đầu, bước ra hiên. Bàn gỗ cũ được lau sáng đến soi bóng được hai người. Sách xếp ngay ngắn, từ sách đức ngôn cho đến truyện ký xưa, như từng câu chuyện đang chờ được mở ra. Trước cửa đóng tấm bảng gỗ khắc hai chữ Bán sách — không sơn son, không chữ vàng, chỉ khắc bằng tay, nét chữ thẳng thắn, bình dị như chính cuộc sống hai người.
Buổi sáng có vài người qua lại. Ban đầu chỉ lướt mắt, bước đều không dừng. Nhưng khi thấy hai người ngồi yên tĩnh, không gọi bán, không mời mọc, từng bước chân tự nhiên chậm lại. Có người đứng trước tấm bảng, ngắm nhìn tấm lưng ngồi đọc sách, rồi lặng lẽ đi như sợ đánh thức điều gì đó. Có người nhìn Bình Diêu đan lát, khi nàng ngước cười thì cũng mỉm cười đáp, rồi tiếp tục đường đi. Không ai mua, không ai hỏi, nhưng không ai vội vàng.
Đến gần trưa, nắng leo cao, chiếu thẳng xuống đường phố. Một cậu học trò mặc áo vá, tay ôm bó cỏ khô, đi qua cửa. Bước chân chậm dần, dừng trước quyển sách trên bàn. Ngón tay chạm nhẹ mép bàn, rồi rút lại, tay kia sờ vào túi trống rỗng, mặt buồn rười, lặng lẽ quay bước.
— Cậu muốn đọc thì ngồi đây, không cần mua. — Giọng nói nhẹ như gió thổi qua lá.
Cậu quay lại, mắt mở to ngơ ngác:
— Thưa ngài… tôi không có tiền…
— Đọc sách đâu cần tiền. — Tiên Sinh đẩy quyển sách về phía mép bàn — Học để hiểu lẽ đời, chứ không phải để khoe có sách. Ngồi đi, trời còn sớm.
Cậu ngồi xuống, ban đầu còn rụt rè, dần dần nghiêng người vào trang chữ, đọc say đến quên cả thời gian, quên cả bó cỏ để bên đường. Khi bóng nắng xếch, cậu đứng lên, chắp tay cúi sâu:
— Ngài là người tốt lắm. Ở nơi này, từ lâu rồi không ai đối với người khác như vậy.
Tiên Sinh nhẹ giọng:
— Nơi đây ra sao? Nói cho ta nghe một chút được không?
Cậu nhìn hai bên vắng người, mới thấp giọng:
— Ngài mới đến nên chưa rõ. Nhà họ Lý nắm hết quyền cả vùng. Ruộng đất tốt đều thuộc về họ, dân làm thuê mà năm nay mùa màng thất thu, thuế vẫn tăng gấp đôi. Ai dám cãi là có người đến nhà đập phá, rồi kéo đi mất tích. Quan phủ đều nghe lời họ. Chúng tôi chỉ dám im lặng, nói ra cũng không ai nghe, còn mang họa vào thân.
Cậu cúi đầu, bước nhanh đi như sợ bị ai thấy.
Bình Diêu đứng sau khung cửa, tay vẫn cầm vật liệu đan lát, thở nhẹ:
— Thế mà không ai dám đứng lên nói một lời.
Tiên Sinh lật trang sách, ngón tay dừng trên chữ:
— Người ta im lặng không phải không biết. Là vì sợ. Sợ đau, sợ mất, sợ những người mình yêu bị liên lụy. Sợ lâu thành quen, nghĩ rằng đó là lẽ thường. Nhưng lẽ phải vẫn đứng đó, không thay đổi, chỉ chờ ai dám mở miệng trước.
Chiều xuống, ánh nắng chuyển màu mật ong. Một bà lão đẩy xe hàng dừng lại, không mua sách, chỉ nói nhỏ:
— Hai người là người tốt, tôi thấy ngay. Nhưng đừng dính vào chuyện Lý gia. Họ không để ai ngang hàng. Ai cũng biết, nhưng ai cũng ngậm miệng sống. Các người mới đến, yên tĩnh mà sống, đừng hỏi nhiều.
Tiên Sinh gật đầu:
— Đa tạ bà đã nhắc nhở. Chúng tôi ghi nhớ.
Bà lão gật gù, đẩy xe đi:
— Bình yên khó kiếm lắm chứ.
Đến tối, khi nắng chỉ còn vầng hồng trên mái nhà, có bóng người đứng trước cửa hồi lâu. Chính ông lão đã gặp trước. Tay ôm gói nhỏ, mặt lo lắng:
— Tôi đến cảm tạ. Lần trước nếu không có ngài… Đây là ít bánh nhà tôi làm, xin hai người nhận.
Tiên Sinh đẩy gói trở lại:
— Cụ giữ cho con cháu. Chúng tôi không thiếu.
Ông lão nắm chặt gói, ngón tay bạc xám:
— Ngài nên đề phòng. Ba người hôm đó đã về báo cho chủ nhà Lý. Họ sẽ có người đến tìm. Ngài… nên rời đi sớm.
Bình Diêu bước ra:
— Cụ đừng lo. Nếu họ đến, chúng tôi sẽ nói chuyện rõ ràng.
Ông lão thở dài, bước đi, bóng dáng chìm trong sương tối. Cánh cửa đóng nhẹ, hai người đứng trong ánh đèn vàng ấm.
— Nghe ông nói, thấy lòng nặng. — Bình Diêu ngồi xuống — Dân khổ quá, mà không ai giúp được.
Tiên Sinh ngồi bên cạnh, ánh lửa chiếu nửa mặt:
— Khổ vì quen nhường nhịn, quen chịu đựng, nghĩ rằng không thay đổi được gì. Nhưng áp bức chỉ tồn tại khi mọi người im lặng. Sẽ có ngày họ nhận ra — không phải không thể, mà là chưa ai dám.
Sáng hôm sau, Tiên Sinh đi mua mực và giấy ở chợ. Đang bước thì nghe tiếng la hét từ góc chợ. Ba người cao lớn mặc đồ đen, đứng trước quán cháo, đấm mạnh vào mặt bàn:
— Tiền lệ tháng này! Nộp ngay! Không có thì đập sạch quán!
Chủ quán run rẩy, hai tay chìa ra khẩn khoản:
— Đại nhân… năm nay mùa màng thất thu, lúa không có, người ta đói khắp nơi… tôi thực không đủ… xin thêm vài ngày nữa…
Nghe vậy, ba tên kia lại càng háu sắc, cười nhạo to tiếng:
— Mùa màng thất thu là chuyện của ngươi! Chủ nhà không nghe lý do! Không có tiền thì đem con gái ngươi đến nhà chủ — người ta có tiền, thiếu gì chỗ cho nàng ấy sống sung sướng!
Người xung quanh lặng lẽ lùi ra, ai cũng cúi đầu bước nhanh, không ai dám ngẩng lên.
Tiên Sinh bước qua đám đông, chân không nhanh không chậm, giọng nói bình thản như nói chuyện mưa nắng:
— Đã đánh người rồi thì thôi. Mùa màng như thế, cho vài ngày, cũng chẳng muộn gì.
Ba người quay lại, cười nhạo:
— Ngươi là ai? Dám xen vào chuyện Lý Phủ? Biết chúng tôi làm cho ai không?
— Không cần biết. — Tiên Sinh đứng yên — Tôi chỉ biết đánh người vô tội, đe dọa kẻ yếu, đòi điều không có, là không đúng.
Người đứng đầu nhảy tới, nắm đấm vung ra. Ngay khi sắp chạm ngực, Tiên Sinh nhẹ nhàng giơ tay, ngón tay chạm nhẹ vào cổ tay đối phương. Cả cánh tay to lớn ấy đột ngột cứng lại, tê liệt không cử động được, mặt hắn tái xanh lùi mấy bước. Hai người kia mở miệng định la, nhưng gặp ánh mắt bình thản ấy, không ai dám tiến thêm.
Cách đó không xa, một người khác mặc áo đen đứng lẫn trong đám đông, thấy hết mọi việc — thấy ba người hùng hổ, thấy một người bình dị chỉ chạm nhẹ mà khiến họ lùi bước, thấy dáng vẻ ấy không giận dữ, không kiêu ngạo, chỉ đơn giản đứng đó.
Tiên Sinh rút tay về:
— Tiền hôm nay chưa có. Về nói với người trên — đúng ngày tháng này, tôi sẽ tự đến Lý Phủ nói chuyện. Đừng đến làm phiền người dân vô tội nữa.
Ba người lùi dần, ngoái đầu gầm:
— Ngươi chờ đó! Đến lúc đó cầu cũng không kịp!
Họ vội đi. Tiên Sinh lấy trong tay áo ra nắm bạc, đặt nhẹ trên bàn gỗ cũ:
— Cầm mà dùng. Không phải nộp cho họ. Ngày họ đến, không cần sợ.
Chủ quán nắm bạc trong tay, ngón tay run rẩy, nước mắt rơi xuống mặt bàn ẩm ướt. Tiên Sinh chỉ gật đầu, quay ra về. Người áo đen kia lặng lẽ đi sau, theo đến tận cổng nhà, thấy Tiên Sinh bước vào rồi mới quay bước đi nhanh.
Tối đến, ánh đèn vàng ấm trong phòng. Tiên Sinh ngồi xem sách, Bình Diêu đan lát bên cạnh.
— Mọi việc đều ổn. — Anh nói nhẹ.
Bình Diêu ngước nhìn, không hỏi chi tiết, chỉ gật đầu:
— Em biết.
Ở góc đường tối, người áo đen đứng nhìn mái nhà thấp bé một lát, rồi quay bước đi nhanh hơn, hướng về dinh thự lớn ở cuối đường — cổng cao rộng, tường xây dày, tấm biển khắc Lý Phủ.
Gió thổi nhẹ qua những cành cây ngoài hiên, lạnh hơn một chút so với mọi ngày. Không ai nói ra, nhưng ai cũng cảm thấy — những ngày bình yên này, không còn nhiều thời gian.
Nếu thấy truyện hay, đạo hữu có thể ném cho tác giả vài viên Linh Thạch để lấy tinh thần bạo chương!
