Nắng sớm Nhơn Hòa rớt trên những tàu dừa nước, phản chiếu xuống mặt sông Tiền một màu vàng óng như mật. Nhưng trong gian nhà nhỏ của chị em Thanh Du, bầu không khí lại đặc quánh sự hậm hực.
Thanh Hồng ngồi bên bậu cửa, đôi tay thon dài xinh đẹp nay lại dùng để vò nát một nhành hoa dâm bụt. Cô bĩu môi, đôi mắt sắc sảo nhìn về cổng làng.
"Chị Hai coi đó, uổng công em nhờ vả anh Tý. Bà Hội đồng đã mướn thợ may tận trên tỉnh về rồi. Nghe đâu là thợ nổi tiếng nhất chợ Mỹ Tho, xuống đây từ chiều qua, ăn trắng mặc trơn, khinh khỉnh coi người làng mình không ra gì."
Thanh Du vẫn điềm nhiên bên chiếc máy may. Tiếng chân đạp máy "cạch cạch" đều đặn như nhịp tim của cô, bình thản và không gợn sóng. Cô khẽ vuốt lại nếp vải, giọng nói dịu dàng như gió thoảng:
"Thì cũng đúng thôi. Nhà người ta quyền thế, tiệc mừng Cậu Cả vinh quy là chuyện trọng đại, mướn thợ tỉnh cho sang trọng là lẽ thường tình. Mình là thợ vườn, em đừng có mơ mộng cao xa rồi lại chuốc lấy thất vọng."
Hồng đứng bật dậy, dậm chân xuống nền đất nện:
"Thợ vườn mà đường kim mũi chỉ của chị còn sắc hơn dao cạo! Em chỉ là không cam tâm. Cái danh thợ tỉnh thì có gì hơn? Chẳng qua là cái mác để loè bà Hội đồng, lòe thiên hạ. Chị cứ cam chịu hoài, hèn chi người ta cứ đè đầu cưỡi cổ mình."
Du dừng tay, ngước đôi mắt trong veo nhìn em gái. Cô không cãi, chỉ khẽ thở dài. Cô hiểu cái tâm thế muốn vươn lên của Hồng, nhưng cô cũng hiểu cái lằn ranh nghiệt ngã giữa giàu và nghèo ở xứ này. Nó không chỉ là tiền bạc, mà là một vực thẳm của giai cấp.
---
Tại nhà bà Hội đồng Lắm.
Không khí náo nhiệt bao trùm cả một vùng cù lao. Mùi thịt kho rệu, mùi bánh xèo thơm phức quyện cùng mùi rượu nếp than lan tỏa khắp các gian nhà. Khách khứa ra vào nườm nượp, toàn là những bậc chức sắc, điền chủ có máu mặt trong vùng.
Bà Hội đồng Lắm hôm nay diện bộ áo dài bằng lụa satin đen, cổ đeo chuỗi hạt xà cừ sáng loáng. Bà đi đi lại lại, miệng cười đon đả nhưng đôi mắt vẫn không ngừng soi xét đám gia nhân.
"Cái tụi này, bưng bê cho khéo! Đổ một giọt rượu lên áo khách là tao trừ lương cả tháng nghe chưa!"
Giữa đám đông ồn ào, Bà Đội – một người dì bà con xa của bà Hội đồng – bước vào. Bà Đội vốn là vợ của một viên chức về hưu trên tỉnh, phong thái ung dung, sang trọng. Bà mặc một chiếc áo dài màu tím cà, sắc tím không quá rực rỡ nhưng lại vô cùng đằm thắm, tôn lên làn da trắng và vẻ quý phái của tuổi xế chiều.
Cậu Cả Minh, lúc này đã thay bộ âu phục gò bó bằng một chiếc sơ mi trắng đơn giản nhưng cực kỳ tôn dáng, đang ngồi tiếp chuyện các bô lão. Vừa thấy Bà Đội, Minh đứng dậy, mỉm cười lịch thiệp:
"Thưa dì mới tới. Dì vẫn khỏe chứ ạ?"
Bà Đội cười xòa, nắm lấy tay Minh:
"Trời đất, Cậu Cả về có khác, cả cái làng này như bừng sáng hẳn lên. Đứng gần cậu, tôi thấy mình già thêm mấy tuổi."
Minh đỡ bà ngồi xuống bộ trường kỷ, ánh mắt cậu dừng lại ở vạt áo dài của bà. Cậu nheo mắt nhìn thật kỹ những đường tà, những nút thắt và cả những mũi chỉ nhỏ xíu, đều tăm tắp như được vẽ bằng thước.
"Dì Đội nè, con xin phép hỏi một câu hơi đường đột."
Bà Đội ngạc nhiên:
"Cậu Cả cứ nói, người nhà cả mà."
Minh đưa tay chỉ nhẹ vào đường viền cổ áo của bà, giọng nói chứa đựng sự thán phục chân thành:
"Chiếc áo dì đang mặc... thợ nào may vậy dì? Con ở Tây gần chục năm, đi qua bao nhiêu tiệm may lớn ở Paris, rồi về tỉnh cũng thấy nhiều người mặc áo dài, nhưng chưa bao giờ thấy đường kim mũi chỉ nào tinh xảo và có hồn như thế này. Nó không chỉ là may, mà là cả một nghệ thuật sắp đặt vải vóc."
Bà Hội đồng Lắm đang đứng gần đó, nghe con trai khen thì hơi ngạc nhiên. Bà bước lại, liếc nhìn chiếc áo của bà Đội rồi tặc lưỡi:
"Minh à, má chuẩn bị cho con cả trăm bộ đồ Tây, đồ lụa may sẵn từ những tiệm danh tiếng nhất, sao má chẳng bao giờ nghe con khen một lời? Cái áo này nhìn kĩ thì cũng chỉ là áo dài thôi mà."
Minh lắc đầu:
"Má không hiểu đâu. Đồ Tây có cái đẹp của sự đối xứng, máy móc.Còn trang phục của người Việt mình nó có cái sự mềm mại của bàn tay con người. Má nhìn xem, những đoạn nối lụa này, nếu không phải thợ cực kỳ chắc tay và có tâm, sẽ bị cộm ngay. Nhưng ở đây, nó mướt như một dòng nước."
Cậu nhấp một ngụm trà, rồi tiếp tục bằng giọng trầm tư:
"Thú thật với má và dì, con sống ở Pháp lâu, người ta cứ tưởng con mê đồ Tây. Nhưng thực lòng, con chỉ mê mẩn chiếc áo bà ba, áo dài của người mình. Ngặt nỗi, thợ nào may con cũng thấy nó thiếu cái 'chất' quê hương, hoặc là quá thô kệch, hoặc là quá phô trương. Lần này về, con muốn may vài bộ để mặc ở nhà cho thoải mái, nhưng tìm mãi chưa ra người ưng ý."
Bà Đội mỉm cười đầy đắc ý, bà khẽ vuốt tà áo tím cà của mình:
"Cậu Cả quả là người có mắt nhìn. Tôi nói cậu nghe, cái áo này không phải thợ tỉnh, thợ thành phố nào may đâu. Nó là tác phẩm của một cô thợ may ngay tại xứ mình đây này."
Bà Hội đồng Lắm nhướng mày, vẻ không tin:
"Xứ mình? Ý chị là cái làng Nhơn Hòa này sao? Làm gì có ai tay nghề cao đến vậy?"
Bà Đội gật đầu:
" Con bé đó hiền lành, mồ côi cha mẹ ở cuối làng mình nè. Nó may vá từ nhỏ, tính tình tỉ mỉ, khách từ mấy xã bên còn lặn lội qua tìm nó. Nếu cậu Cả thực sự muốn, hôm nào tôi dẫn nó lại đây. Cậu chịu thì muốn may bao nhiêu bộ cũng được, đảm bảo cậu sẽ hài lòng."
Bà Hội đồng thấy con trai có vẻ thích thú, dù lòng bà vẫn hơi coi nhẹ thợ vườn, nhưng vì chiều con, bà cũng lên tiếng:
"Thôi được rồi, nếu dì Đội đã tiến cử thì khi nào rảnh, dì dẫn nó tới đây, sẵn xem thực hư tay nghề nó tới đâu."
Bà Đội đồng ý ngay. Bữa tiệc tiếp tục diễn ra trong không khí vui vẻ. Tiếng cười nói, tiếng đờn ca tài tử bắt đầu vang lên từ phía sân trước.
Minh nhấp thêm một ngụm trà sen, vị đắng thanh nơi đầu lưỡi khiến cậu tỉnh táo hơn. Một nụ cười kín đáo thoáng hiện trên môi cậu.
Thật ra, hồi xế chiều, khi chiếc xe kéo của cậu làm văng bùn lên áo cô gái, cậu đã nhìn thấy một màu tím cà lấp ló trong giỏ đồ của cô ấy. Màu tím đó, chất liệu đó, giống hệt với chiếc áo mà bà Đội đang mặc lúc này.
Và quan trọng hơn, phong thái của cô gái đó – sự tự trọng, ánh nhìn thẳng thắn và đôi bàn tay thon dài gầy gộc – đã gieo vào lòng cậu một sự tò mò khó tả.
"Thanh Du... Có phải là cô không?" - Minh thầm nghĩ.
Cậu không biết mình có đoán đúng không, nhưng trong lòng Minh bỗng nảy ra một ý định táo bạo. Cậu muốn cược một phen. Nếu đúng là cô gái bướng bỉnh đó may bộ đồ này, thì cuộc sống sắp tới của cậu ở cái làng Nhơn Hòa buồn tẻ này chắc chắn sẽ thú vị hơn nhiều.
Dù sao, một canh bạc nhỏ với số phận cũng chẳng mất mát gì.
Tiệc tùng mỗi lúc một ồn ào. Những lời nịnh nọt của đám quan lại, những ánh mắt lúng liếng của các tiểu thư nhà giàu khiến Minh cảm thấy hơi ngột ngạt. Cậu khẽ cáo lỗi với má, rồi lẳng lặng rời khỏi buổi tiệc, đi ra phía sau nhà hóng gió.
Khu vườn nhà bà Hội đồng rộng mênh mông, trồng toàn những loại cây ăn trái quý. Minh bước chậm trên con đường lát gạch tàu, gió từ sông Tiền thổi vào mang theo vị mặn của phù sa và mùi thơm nồng nàn của hoa dạ lý.
Cậu đứng tựa lưng vào gốc cây nhãn cổ thụ, nhìn về phía những ánh đèn dầu leo lét từ những mái nhà lá xa xa.
Ở đâu đó trong bóng tối kia, có một người con gái đang miệt mài bên bàn đạp máy may, dệt nên những đường tơ cho thiên hạ.
Minh đưa tay sờ vào chiếc khăn tay lụa trong túi áo.
"Cha nói đúng, bùn lầy dưới chân thì cũng là đất quê mình. Nhưng cha có biết, có những vết bùn chỉ cần nước là sạch, còn có những cuộc gặp gỡ, một khi đã gặp rồi thì cả đời cũng không thể quên được."
Minh khẽ lẩm bẩm, mắt cậu hướng về phía cuối làng, nơi con sông Tiền vẫn đang rì rào kể những câu chuyện nghìn năm của nó.
Bên trong nhà, tiếng cười nói vẫn vút cao. Bà Hội đồng Lắm đang hỉ hả khoe về những dự định tương lai cho con trai. Bà không hề biết rằng, trái tim của đứa con trai duy nhất mà bà đặt hết kỳ vọng, dường như đã không còn nằm trong tầm kiểm soát của bà nữa. Nó đã bị cuốn theo một tà áo lấm bùn, và một cái tên vừa lạ vừa quen.
Minh khẽ mỉm cười, một nụ cười ẩn chứa nhiều dự cảm.
Không còn là Cậu Cả Minh của Paris hoa lệ, mà là một người đàn ông đang đi tìm lại linh hồn của mình giữa vùng quê này.
---
Sáng hôm sau.
Thanh Du dậy sớm như thường lệ. Cô ra bờ sông múc nước, ánh sương mai vẫn còn đọng trên những ngọn cỏ sắc lẹm.
Một bóng người từ phía con đường mòn đi tới. Là anh Tý. Mặt anh hớt hải, vừa chạy vừa gọi:
"Cô Du! Cô Du ơi! Có tin mừng cho cô đây!"
Du đặt đôi thùng gánh nước xuống, ngạc nhiên nhìn Tý:
"Chuyện gì mà anh chạy như bị ma đuổi vậy anh Tý?"
Tý dừng lại, thở hổn hển, mặt mày rạng rỡ:
"Bà Hội đồng... Bà Hội đồng nhắn... lát nữa cô sửa soạn đồ đạc, lên dinh cơ nhà bà ngay. Bà muốn cô may đồ cho Cậu Cả. Cậu ấy hôm qua đích thân khen tay nghề của cô đó!"
Chiếc gáo dừa trên tay Du khẽ rung nhẹ, một vài giọt nước rơi xuống chân cô, lạnh buốt.
Cô vui mừng, cảm ơn anh Tý lia lịa.
Thanh Hồng từ trong nhà chạy biến ra, nghe thấy thế thì reo lên, ôm chầm lấy chị:
"Chị Hai! Cơ hội tới rồi chị ơi!"
Du nhìn em gái, rồi nhìn về phía ngôi nhà gạch uy nghi ở đầu làng.
"Được rồi, để tôi chuẩn bị." - Du đáp, giọng cô bình thản nhưng đôi mắt lại sâu thẳm như dòng sông Tiền trước cơn bão lớn.
Nếu thấy truyện hay, đạo hữu có thể ném cho tác giả vài viên Linh Thạch để lấy tinh thần bạo chương!